Yeni Startup Araçları: KISS Nedir? SAFE Nedir?

Yeni Startup Araçları: KISS Nedir? SAFE Nedir?

Start-up ve yatırımcı görüşmeleri hukuk dünyasında yeni modellemeleri doğurmaktadır. Sıradan hisse devir müzakerelerine alışsak da yurtdışında sıkça görülen SAFE ve KISS modellemelerine aşina olmak, zamandan tasarruf etmek ve startup finansmanını hızlandırmak açısından oldukça önemlidir.

Hem SAFE hem de KISS startup şirketlerin yatırımcılarla yaptıkları görüşmelerin uzun süreye yayılmasını engelliyor ve girişimcilerin başlangıç için finansman elde etmelerini kolaylaştımaktadır.

SAFE (simple agreement for future equity) terimini “İlerdeki Pay Sahipliği için Çerçeve Sözleşme” olarak kabul edebiliriz.

KISS (keep it simple securities) terimini ise “Çerçeve Güvenceler İçeren Mutabakat” olarak kabul edebiliriz.

Aralarındaki temel fark “paya dönüştürebilir borç” (convertible note) niteliğinde olup olmadıklarıymış gibi görünse de her iki modellemeye de göz atmak gerekmektedir.

SAFE

SAFE, genelde 5-6 sayfadan oluşan bir sözleşme olup, startup şirkete yapılacak yatırımın temel şartlarını içermektedir. Bu anlamıyla çerçeve sözleşme özelliği taşımaktadır; hem yatırımcı hem de (özellikle) girişimci tarafın temel konularda mutabık kalmasını sağlayan, detayları içermeyen, girişimciye standart şartlar üzerinden finansman sağlayan bir enstrümandır.

SAFE, yatırımın ana koşullarını gelecekteki bir işleme ertelemektedir. Böylece, başlangıç finansmanı işleminin daha hızlı ve hesaplı bir şekilde gerçekleşmesi sağlanmaktadır.

SAFE, erken çıkış (kontrol değişikliği gibi) veya şirketin tasfiyesi için hükümler içermektedir. Taraflar, SAFE ile bağlantılı olarak kullanılan değerleme hakkında bir üst sınır konusunu da görüşebilmektedir. Bu durum, yatırımcıya ek koruma sağlayabilmektedir. Şöyle ki; şirketin öz kaynağa dönüştürülmeden önce satışı gerçekleşirse, yatırımcı yatırımının 1 katını almayı veya değerleme üst sınırından borca dönüştürme işlemini seçebilmektedir.

SAFE’nin bir sona erme tarihi ya da vadesi yoktur. SAFE’in bu yönüyle, pay sahipliğine dönüşmemesi gibi bir ihtimali vardır.

Ayrıca SAFE şartlarının içerisinde yatırımın yatırımcıya geri ödenmesini talep eden bir şart bulunmamaktadır. Bu da faiz veya vade tarihi gibi herhangi bir borçlanma aracı içermemesi nedeniyle SAFE’nin aslında paya dönüştürülebilir bir borç (convertible note) olmadığı anlamına gelmektedir.

Devre ilişkin olarak, SAFE sadece yatırımcının iştiraklerine devredilmektedir.

KISS

Temmuz 2014’te 500Startups, SAFE aracına benzer bir alternatif yatırım aracı olan KISS dokümanlarının uygulamaya sokulduğunu duyurmuştur.

KISS, SAFE ile benzerlikler göstermektedir. Yeni kurulan şirketlerin, uzun ve kapsamlı görüşmeleri ortadan kaldırarak kısa sürede ve düşük maliyetle finansman almasını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.

İki tür KISS vardır:

· borç versiyonu: faiz oranı ve vade tarihi içermektedir,

· özkaynak versiyonu: faiz oranı ve vade tarihi içermemektedir.

SAFE aslında paya dönüştürülebilir borç (convertible note) değilken, KISS’in ise klasik paya dönüştürülebilir borç modeline daha yakın olduğunu söylemek mümkündür.

KISS, (i) yatırımcının, şirketin yeni oluşturulan imtiyazlı hisseleri şeklinde ilgili yatırım tutarını belirlemekte, (ii) işlenen faizi borca dönüştürebildiği bir faiz işletmekte (iii) bir vade tarihi içermektedir.

SAFE’nin aksine KISS, yatırımcının şirket tarafından ihraç edilmesi halinde gelecekte daha iyi menkul kıymetler elde etmesini sağlayan MFN şartını (most favored nation clause) kapsamaktadır.

MFN şartı, diğer yatırımcılara daha iyi şartlar sunulmasını engellemektedir. KISS yatırımcıları genellikle riskin hala çok yüksek olduğu başlangıç aşamasında şirkete yatırım yapmaktadır. Şirket öngörülen (en az 1 milyon USD tutarı olarak uygulanmaktadır) özkaynak finansmanı elde ettiğinde ise KISS pay talebi konusunda hak vermektedir. KISS’in 18 aylık bir vade tarihi göz önüne alınarak, bu süre sonunda KISS’de öngörülen özkaynak finansmanına ulaşılmaması durumunda, KISS sahibi oy çokluğu ile değerleme üst sınırından borcu paya dönüştürmeyi seçebilmektedir. Özkaynağa dönüştürme öncesinde şirkete ilişkin bir satış söz konusuysa yatırımcı, yatırımının 2 katını almayı veya değerleme üst sınırından paya dönüştürmeyi seçebilmektedir. Yatırımcı, KISS’i istediği zaman istediği kişiye devredebilmektedir.

Karşılaştırma Yapacak Olursak

· KISS, paya dönüştürülebilir borç iken SAFE paya dönüştürülebilir borç niteliğinde değildir.

· SAFE, kolay finansman sağlayan bir araç iken, KISS’deki finansman mekanizması daha karmaşıktır; ancak SAFE’e göre yatırımcıya koruyan dengeli araçlar içermektedir. Bu bağlamda, KISS şartlarının net anlaşılmadan imzalanması halinde uygulaması tarafları zorlayabilmektedir.

Av. Oğuz Kara

(kara@oguzkara.av.tr)

Kaynak: https://medium.com/centrally/safe-vs-kiss-the-evolution-of-the-convertible-note-4859d42a867dhttps://www.hukukihaber.net/bir-yatirim-araci-ve-sozlesme-turu-safe-makale,4573.html

Languages »