Mobbing Taktiklerine Göre Mobbing Uygulayıcıları

Mobbing Taktiklerine Göre Mobbing Uygulayıcıları

Mobbing uygulayıcılarının işletmelerde uyguladıkları çeşitli mobbing taktikleri vardır.


Gary Namie ve Ruth Namie mobbing uygulayıcılarını taktiklerine göre 4 ana gruba ayırmıştır (1). Bunlar; Agresif İletişimci Mobbing Uygulayıcısı (the Screaming Mimi), Sürekli Eleştiren Mobbing Uygulayıcısı (the Constant Critic), Geçit Bekçisi Mobbing Uygulayıcısı (the Gatekeeper) ve İki Başlı Yılan Mobbing Uygulayıcısı (the Two Headed Snake) dır.


1) Agresif İletişimciler – the Screaming Mimi


Sürekli kendilerinin haklı olduğunu ifade ederler. Ancak ifade etme biçimleri biraz farklıdır. Nasıl farklıdır?
Sizinle yüksek sesle konuşurlar. Beden dilleri ile üzerinizde hakimiyet kurmaya çalışırlar, söyledikleri şeyin doğruluğunu bağırarak ve agresif el-kol hareketleri ve mimiklerle kanıtlamaya çalışırlar.Yani bu kişiler “korku” enerjisi çalıştırarak etrafını kontrol etmek ister.


Bu tür mobbing uygulamasında, mobbing mağdurları azarlanır, aşağılanır – mobbing seyircileri ise mobbing uygulayıcısının korkulacak birisi olduğuna ikna olurlar.


Bu kişilerin duygularından meydana gelen değişmeler ani öfke patlamalarına sebep olur.Bu kişiler sebepsiz yere etrafındakilere bağırabilir, hakaret edebilir. Sonrasında da sanki hiçbir şey olmamış gibi işlerine devam edebilirler.
Bu kişilere dair yine önemli bir özellik, sürekli “patron” veya “yönetici”nin kendileri olduğunu hatırlatırlar. Bu kişilerin aradıkları kişiyi, yerinde bulamamalarına tahammülleri yoktur (2).


2) Sürekli Eleştirenler – the Constant Critic


Size çok önemli işler verilir ve bazen bu işlerin sayısı da çok olabilir. Ancak size karşı tavır önemsiz iş verilmiş gibidir veya verilen iş miktarı sanki çok azmışçasına bir tavır takınılır. Bu durumda büyük ihtimalle “the Constant Critic” tipi ile karşı karşıyayız demektir.


Bu kişilere istedikleri işi teslim ettiğinizde hiçbir suretle memnun olmaz, sürekli eleştirecek bir şey bulur, olur olmaz her yerde yakınırlar, şikayet ederler, toplantıda basit hataları bile eleştirerek mağduru küçük düşürürler. Mağdurun toplantıda sözünü keserler ve gereksiz antitez geliştirirler.


Bu kişilerin diğer bir özellikleri ise sürekli eleştirerek mağdurun kendini diken üstünde hissetmesini sağlamaları ve mağdur artık nasıl iş yapacağını bilemediğinden mağdurun hata yapmasına sebep olmalarıdır.


3) Geçit Bekçisi – the Gatekeeper


Bu kişiler, işyerinde yükselmek için kritik konumdadırlar ve bu kişilerin görüşü alınmadan işyerinde yükselemek ve hatta işe devam etmek zordur.


Tesadüftür ki bu kişiler bunun bilincinde olarak kendilerine ait kurallar koyarlar. Özellikle belirtiyorum işyeri kural ve yönetmelikleri değildir bunlar – bu kişilerin kendi kurallarıdır. O kişinin kurallarıyla oynamazsanız o işyerinde yükselemeyeceğiniz gibi çalışmak da burnunuzdan gelir.


Şirketlerin insan kaynakları departmanından bu kişilerin çıkması olasıdır.


Bu kişiler işyerinin maddi gücünü ve donanımını mobbing mağdurunu başarısız göstermek için kullanır. Sonrasında mağdurun performansı ile ilgili bahaneler ürettiği gibi sunduğu bahane verilerinin bir kısmı manipüle edilmiş veya tamamen gerçeğe aykırı verilerden de oluşabilir. Örneğin işe giriş – çıkış saatlerinin hatalı olması gibi.


4) İki Başlı Yılanlar – the Two Headed Snake


Bu en çok rastlanan mobbing uygulayıcısı tipidir.


Bu kişileri ilk başta melek dahi sanabilirsiniz.


İki başlı yılanlar, entrika çevirirken bile “iyi” roldedir. İçine girdikleri sempatik, arkadaşçıl tutumun ve arada yaptıkları iyiliklerin sebebi saldırganlıklarını gizlemek ve hakkınızda veri toplamaktır. Bu kişiler sizden öğrendiklerini daha sonra size karşı kullanır.


Tüm bu sebeple bu kişilerin asıl niyetini ilk etapta net olarak kestiremezsiniz.


Örneğin; Bu tipte biriyle birlikte bir proje yaparsınız, kişi çok emek harcamaz, son gün kendisine özet geçersiniz. Ama bu kişi sunumda sözü size bırakmaz ve her şeyi kendi yapmış gibi anlatır.


Örneğin; anneniz hastadır, arkadaşınıza söylemişsinizdir. Ama stratejik bir projede görev almak veya bir üst kademeye yükselmek söz konusuyla bu kişi sanki sizi düşünüyormuş gibi “Ayşe Hanımın da annesi hasta, bu dönem ona yüklenmesek iyi olacak, ben seve seve bu görevi yapmaya çalışırım” der.


Bu tip mobbing uygulayıcıları kendi imajlarını artırmak için mağdura yönelik iftiralarda bulunurlar, dedikodu yaparlar ve bu kişinin itibarsızlaştırılması yönünde her türlü adımı atarlar. Yaptıkları eziyetlerden büyük haz alırlar. Bu kişiler mağdurlarını strese sokmak ve mahvetmek için çabalarlar.


Bu kişiler, hatalı davranışlarını başkalarının üzerine çok rahat atabilirler ve kolaylıkla kendilerinin masum olduklarını ifade edebilirler (3).

Av. Oğuz Kara

(kara@oguzkara.av.tr)


(1) Gary Namie ve Ruth Namie (2003a), “Workplace Bullying: Introduction to the “Slient Epidemic”, The Workplace Bullying & Trauma Institute.(2) Pınar Tınaz,“İşyerinde Psikolojik Taciz: Mobbing”, 2006.(3) Hülya Aksakal Kaymakçı, “Çalışma Hayatında Mobbing (Sakarya İmalat Sektöründe Bir Araştırma), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi; https://toad.halileksi.net/sites/default/files/pdf/calisma-hayatinda-mobbing-anketi-toad.pdf

Languages »